176η δικάσιμος, Αίθουσα Τελετών Εφετείου Αθηνών, 08/09/2025
Ι. Πρόσβαση στο δικαστήριο
Υπήρχε η δυνατότητα πρόσβασης και παρακολούθησης της δίκης, με επίδειξη και παρακράτηση της αστυνομικής ταυτότητας, μέχρι τη συμπλήρωση των θέσεων του κοινού στην αίθουσα του ακροατηρίου.
ΙΙ. Παρουσία κατηγορουμένων
Παρών στο δικαστήριο ήταν ο κατηγορούμενος Ι. Λαγός.
IΙΙ. Εξέταση μαρτύρων υπεράσπισης
Εξετάστηκαν μάρτυρες υπεράσπισης του κατηγορούμενου Η. Κασιδιάρη. Συγκεκριμένα, εξετάστηκε η μάρτυρας Τσάμη, η οποία δήλωσε ότι ήταν επιστημονικός συνεργάτης στη Χ.Α. από το 2014 ως το 2019 και είχε γνωρίσει τον κατηγορούμενο το 2012 σε εκδήλωση της Χ.Α. στην Ανάβυσσο. Η μάρτυρας επισήμανε ότι τότε ήταν κάτοικος Διστόμου. Περιέγραψε ότι ήρθε σε επαφή με την Χ.Α. το 2008, ενώ ήταν φοιτήτρια στην Πάτρα και άρχισε να παρακολουθεί τη Χ.Α., αλλά επειδή δεν υπήρχε τοπική οργάνωση εκεί πήγαινε στην Λειβαδιά. Επίσης, ήταν συνεργάτης του τότε ευρωβουλευτή Συναδινού και στη συνέχεια σταζιέρ του ευρωβουλευτή Επιτήδειου. Διευκρίνισε ότι οι επιστημονικοί συνεργάτες των βουλευτών εργάζονταν όλοι για το κόμμα και δεν ήταν απασχολούμενοι σε έναν και μόνο βουλευτή. Δήλωσε επίσης ότι ήταν και υποψήφια ευρωβουλευτής στις εκλογές του 2014 και του 2019. Η μάρτυρας ρωτήθηκε επισταμένα τόσο από την έδρα όσο και από την υποστήριξη της κατηγορίας για την δομή του κόμματος, τα διενεργηθέντα συνέδρια, την εκλογή των ηγετικών οργάνων καθώς και για την ύπαρξη ή μη εγγεγραμμένων μελών και απάντησε κατηγορηματικά ότι δεν υπήρχαν μέλη στο κόμμα, εκτός από όσους ήταν εκλεγμένοι στο Πολιτικό Συμβούλιο και στην Κεντρική Επιτροπή. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι όποιος ήθελε μπορούσε να παρακολουθήσει τις εκδηλώσεις (π.χ. σε Θερμοπύλες και Μελιγαλά) καθώς και τις συζητήσεις σε τοπικές οργανώσεις χωρίς να έχει κάποια οργανική σχέση με το κόμμα της Χ.Α. Η μάρτυρας επικαλέστηκε την καταγωγή της από το Δίστομο και τόνισε ότι έχοντας και η ίδια στην οικογένεια της θύματα από την ναζιστική κατοχή, θα αποτελούσε ύβρι η επιλογή της να ενταχθεί σε ένα κόμμα που πρεσβεύει εθνικοσοσιαλιστικές ιδέες. Ως προς την συνεργασία της με τον κατηγορούμενο Η. Κασιδιάρη- για τον οποίο και κλήθηκε να καταθέσει- ανέφερε ότι ήταν εκπρόσωπος τύπου του κόμματος και μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου. Περιέγραψε ως αρχαιοελληνικό σύμβολο -το γαμμάδιο- το τατουάζ που φέρει ο κατηγορούμενος, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι είναι ένα σύμβολο που το έχει δει σε όλον τον κόσμο και έχει χρησιμοποιηθεί από μερίδα του πληθυσμού – μεταξύ των οποίων και οι εμφορούμενοι από ναζιστικές ιδέες – αλλά τόνισε ότι ο ίδιος ο κατηγορούμενος δεν έχει τέτοιες αναφορές. Χαρακτήρισε ειρωνική την δήλωση του Ν. Μιχαλολιάκου “Είμαστε η σπορά των ηττημένων του ’45, οι φασίστες, οι ναζιστές”. Σε σχετική ερώτηση της υποστήριξης της κατηγορίας για τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής απάντησε ότι αυτά εκλέγονται από όσους έχουν πολυετή παρουσία στο κόμμα -χωρίς και πάλι να είναι απαραιτήτως εγγεγραμμένα μέλη. Μετά από σχετική επίδειξη φωτογραφίας που βρέθηκε στο κινητό τηλέφωνο του κατηγορούμενου Η. Κασιδιάρη και στην οποία απεικονιζόταν ο ίδιος και άλλοι χρυσαυγίτες με σημαία που έφερε ναζιστικό σύμβολο, η μάρτυρας δήλωσε άγνοια και πάντως σημείωσε ότι ο εν λόγω κατηγορούμενος έθεσε το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων στο Ευρωκοινοβούλιο. Η μάρτυρας σε σχετικές ερωτήσεις της υπεράσπισης απάντησε ότι ο ίδιος ο κατηγορούμενος της είπε ότι δεν γνώριζε τον Γ.Ρουπακιά και ότι ζήτησε ενός λεπτού σιγή στην Βουλή την επομένη της ανθρωποκτονίας για λόγους σεβασμού στη μνήμη του νεκρού. Χαρακτήρισε πολιτική την δολοφονία Φύσσα αλλά για τον κατηγορούμενο και την Χ.Α., καθώς όπως επισήμανε η έκνομη πράξη ενός ατόμου δεν μπορεί να επιβαρύνει ένα κόμμα και τους ψηφοφόρους του. Αναφέρθηκε, επίσης, στην συνεισφορά και στο φιλανθρωπικό έργο του Η. Κασιδιάρη, ακόμα και μέσα από τη φυλακή, αναφερόμενη στην προσωπικότητά του. Τέλος, σε σχετική ερώτηση του κατηγορούμενου Ι. Λαγού, ανέφερε ότι οι χρυσαυγίτες διώκονται για τις ιδέες τους και ότι η ίδια αισθάνεται πολίτης δεύτερης κατηγορίας εφόσον τής στερείται το δικαίωμα εκλογής του συγκεκριμένου κόμματος.
Στην συνέχεια, εξετάστηκε ο μάρτυρας Τσάμπας – επίσης προταθείς από την υπεράσπιση Η. Κασιδιάρη- ο οποίος δήλωσε ότι είναι εκπαιδευτής και πρωταθλητής σκοποβολής, με μεγάλη εμπειρία στον χώρο των όπλων και τις τελευταίες δεκαετίες πραγματογνώμονας. Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι ο εν λόγω κατηγορούμενος ασκείται στο άθλημα της σκοποβολής, το οποίο είναι και ολυμπιακό άθλημα. Ερωτώμενος σχετικά με την μετατροπή του όπλου που έφερε ο κατηγορούμενος, απάντησε ότι δεν είναι ποινικά κολάσιμη καθώς είναι κάτι το οποίο γίνεται συχνά από τους αθλούμενους και σε κάθε περίπτωση μετά το 2023 θεωρείται και απολύτως νόμιμη. Μετά από σχετική επίδειξη φωτογραφιών, από την υπεράσπιση, στις οποίες απεικονίζονταν πολιτικά πρόσωπα διαφόρων πολιτικών χώρων (π.χ. Λ. Κανέλλη, Π. Πολάκης, Λ. Αυγενάκης) που έφεραν όπλα, ο μάρτυρας απάντησε ότι η οπλοφορία και η οπλοκατοχή δεν είναι αδίκημα. Αυτό που είναι ποινικό αδίκημα είναι η παράνομη οπλοκατοχή. Χαρακτήρισε τον κατηγορούμενο μέτριο σκοπευτή και τόνισε ότι σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να εκπαιδεύει άλλους, καθώς δεν είχε την γνώση και εμπειρία. Τέλος, ο μάρτυρας αναφέρθηκε σε μία εκδήλωση του Κ.Κ.Ε. το 2017 κατά την οποία παραδόθηκε σε στελέχη του, ένα όπλο, που έφερε ένας αντάρτης του Δ.Σ.Ε., χαρακτηρίζοντας την κατοχή τέτοιου όπλου κακουργηματική οπλοκατοχή, καθώς και στο περίστροφο του Μπελογιάννη για το οποίο ανέφερε ότι δεν γνωρίζει αν υπάρχει κάποια σχετική άδεια κατοχής του.
Στην συνέχεια κατέθεσε η μάρτυρας Παπαγιαννοπούλου – επίσης προταθείσα από την υπεράσπιση του Η. Κασιδιάρη. Η μάρτυρας, που δήλωσε συνταξιούχος φιλόλογος και πολιτεύτρια της “Ελληνικής Αυγής” και των “Ελεύθερων Αθηναίων”, κατέθεσε ότι γνώρισε την Χ.Α το 2012 αλλά δεν ήταν μέλος της. Επισήμανε ότι όποιος ήθελε πήγαινε στα γραφεία του κόμματος, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι “τότε γινόταν ένας χαμός στην Ελλάδα και ψήφισα Χ.Α. γιατί έβλεπα την κατάντια της Αθήνας”. Κατέθεσε επίσης, ότι γνώρισε καλύτερα τον κατηγορούμενο και την εντυπωσίασε με τις γνώσεις του. Χαρακτήρισε τον κατηγορούμενο δυναμικό νέο, με εντυπωσιακές ιστορικές γνώσεις, καθόλου βίαιο και ευγενή. Χαρακτήρισε “απωθητικό” τον εθνικοσοσιαλισμό και τόνισε ότι δεν θα παρέμενε σε ένα κόμμα που προωθούσε τέτοιου περιεχομένου ιδεολογία, ενώ για τον κατηγορούμενο τόνισε ότι είναι εθνικιστής που νοιάζεται για την πατρίδα του. Ως προς την αρθρογραφία του κατηγορούμενου, την σχετική με τον Χίτλερ, η μάρτυρας κατέθεσε ότι ήταν ιστορικού περιεχομένου. Σε σχετική ερώτηση της υποστήριξης της κατηγορίας για το περιστατικό με την Λ.Κανέλλη και τον κατηγορούμενο, στον τηλεοπτικό σταθμό “ΑΝΤΕΝΝΑ”, η μάρτυρας δήλωσε ότι ο Η. Κασιδιάρης προκλήθηκε από την Λ. Κανέλλη και αντέδρασε απωθώντας την, ενώ το χαρακτήρισε “άσχημο” γεγονός καθώς “μια κυρία σηκώθηκε και χτύπησε έναν νεαρό”. Η μάρτυρας ρωτήθηκε επισταμένα για την παρουσία της στον Μελιγαλά το 2013 και κατέθεσε ότι, τα όποια επεισόδια έγιναν στον χώρο, δεν αφορούσαν τους χρυσαυγίτες αλλά τους συγγενείς των θυμάτων που παρευρίσκονταν εκεί. Επίσης, σε επισήμανση σχετική με στρατιωτικού τύπου παράταξη, ανέφερε ότι υπήρχε τάξη λόγω σεβασμού στο μνημείο. Χαρακτήρισε “άγνωστο” στην Χ.Α. τον Γ.Ρουπακιά. Τέλος, εξήρε το ήθος και την προσωπικότητα του κατηγορούμενου και αναφέρθηκε στο συγγραφικό και φιλανθρωπικό του έργο. Σημειώνουμε ότι η συνήγορος υπεράσπισης παρενέβη πολλάκις κατά την εξέταση της μάρτυρα, χαρακτηρίζοντας παραπειστικές κάποιες από τις ερωτήσεις της υποστήριξης της κατηγορίας και ζητώντας να μην αναφέρουν οι συνήγοροι αποσπάσματα ομιλιών κατηγορουμένων αλλά ολόκληρο το κείμενο, ενώ η Πρόεδρος της επισήμανε ότι κατευθύνει τους μάρτυρες.
Κατέθεσε, τέλος, ο μάρτυρας Καντζαβέλος ο οποίος δήλωσε ότι είναι συνταξιούχος ηλεκτρολόγος μηχανικός και υπάλληλος στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, προϊστάμενος στην Υπηρεσία Στρατού. Ο μάρτυρας ανέφερε χαρακτηριστικά ότι ”αποτελεί εύνοια της τύχης να καταθέσω για τον κ. Κασιδιάρη. Από το 2008 πήγαινα σε εκδηλώσεις της Χ.Α.”. Δήλωσε οικογενειακός φίλος και υποστηρικτής της Χ.Α., ενώ αναφέρθηκε και σε εκδηλώσεις στις οποίες παρέστη σε διάφορες περιοχές. Χαρακτήρισε χειμαρρώδη και οξύ τον λόγο του κατηγορούμενου, αλλά τόνισε ότι ουδέποτε καλούσε σε βία και μάλιστα δεν ανεχόταν να ακούγονται υβριστικά συνθήματα σε εκδηλώσεις. Η συνήγορος υπεράσπισης επέδειξε φωτογραφία στον μάρτυρα, η οποία βρέθηκε στο κινητό τηλέφωνο του κατηγορούμενου και την οποία – ο μάρτυρας -χαρακτήρισε φωτομοντάζ, λέγοντας ότι η αρχική είχε τον κέλτικο σταυρό. Στην συνέχεια, του επιδείχθηκε και δεύτερη φωτογραφία, που απεικονίζονταν κάποιοι κατηγορούμενοι με τον Χίτλερ, την οποία χαρακτήρισε χιουμοριστική και κοροϊδευτική.
Σε συνέχεια της ανωτέρω χρήσης της συγκεκριμένης φωτογραφίας, η υποστήριξη της κατηγορίας έκανε δήλωση για τα πρακτικά κατ’ άρθρο 141 και 333 ΚΠΔ. Επισημάνθηκε ότι επιδείχθηκε στον μάρτυρα φωτογραφία που περιλαμβάνεται στο αναγνωστέο 329, όπου εικονίζεται ο Η.Κασιδιάρης με τη σημαία της Βέρμαχτ, ενώ η δεύτερη φωτογραφία δεν υπάρχει στο ανωτέρω αναγνωστέο και διατυπώθηκε -από την υπεράσπιση -ο ισχυρισμός ότι του στάλθηκε από φίλους του. Ο συνήγορος ζήτησε να δηλωθεί το σχετικό αναγνωστέο από το οποίο εξάχθηκε η συγκεκριμένη φωτογραφία και να παραδοθεί στην έδρα και να μονογραφεί από την πρόεδρο προκειμένου να γίνει χρήση της.
Το Δικαστήριο διέκοψε για την επόμενη δικάσιμο, την Τετάρτη 10 Σεπτεμβρίου 2025.
